Bir hedefin heyecan verici olması, kendiliğinden uygulanacağı anlamına gelmez. “Daha düzenli olmak”, “kendimi geliştirmek” veya “işimde ilerlemek” yön gösteren niyetlerdir, fakat günlük kararları belirlemek için yeterince açık değildir. Eylem planı, bu niyetleri gözlenebilir adımlara ve belirli bir takvime dönüştürür.
Hedefin size ait olduğundan emin olun
Planlamadan önce hedefin kaynağını sorgulayın. Bu hedef sizin için neden önemli? Başkalarının beklentisinden mi doğuyor? Gerçekleştiğinde günlük yaşamınızda ne değişecek? Bu sorular hedefin arkasındaki değeri görünür kılar. Kişisel anlamı zayıf bir hedef için ayrıntılı bir plan hazırlamak, uygulamadaki isteksizliği çözmeyebilir.
Belirsiz niyeti açık bir sonuca çevirin
Hedef cümlesi, ulaşılmak istenen durumu ve ilerlemenin nasıl anlaşılacağını göstermelidir. “Daha çok okuyacağım” yerine “Önümüzdeki sekiz hafta boyunca seçtiğim dört kitabı bitirmek için hafta içi akşamları okuma zamanı ayıracağım” denebilir. Böyle bir ifade, hem davranışı hem değerlendirme dönemini tanımlar.
Her hedefin sayısal olması gerekmez. Nitel bir hedef için de kanıt belirlenebilir. Örneğin bir sunum becerisi hedefinde hazırlanan konuşma taslağı, yapılan prova ve alınan geri bildirim ilerleme göstergesi olabilir.
Kontrol alanını ayırın
Terfi almak, bir sınavda belirli sonuç elde etmek veya başka bir kişinin kararını değiştirmek bütünüyle sizin kontrolünüzde değildir. Buna karşılık başvuru hazırlamak, düzenli çalışmak, geri bildirim istemek ve görüşme pratiği yapmak sizin eylem alanınızdadır. Planı kontrol edebildiğiniz davranışlar üzerine kurmak, sonucu yok saymadan süreci yönetmenizi sağlar.
Hedefi kilometre taşlarına bölün
Büyük bir hedefin tamamına bakmak başlamayı zorlaştırabilir. Önce ana aşamaları, sonra her aşamadaki küçük görevleri yazın. “Yeni bir eğitim programına hazırlanmak” hedefi; seçenekleri araştırma, koşulları karşılaştırma, zaman ve bütçe planı oluşturma, başvuru belgelerini hazırlama gibi adımlara ayrılabilir.
- Her görev bir eylem fiiliyle başlasın.
- Bir görevin tamamlanma ölçütü belli olsun.
- İlk adım kısa sürede başlayabilecek kadar küçük olsun.
- Bağımlı görevlerin sırası açıkça yazılsın.
Takvime yalnızca son tarihi değil, çalışma zamanını da ekleyin
Bir hedefi takvimde yalnızca bitiş tarihiyle göstermek, gerekli emeği görünmez bırakır. Haftanın hangi gününde, nerede ve yaklaşık hangi zaman aralığında çalışacağınızı belirleyin. Mevcut düzeninizi tamamen değiştirmek yerine yeni davranışı zaten devam eden bir rutinin yanına yerleştirmek uygulanmasını kolaylaştırabilir.
Engeller için önceden seçenek üretin
Planın hiç aksamayacağını varsaymak yerine olası engelleri düşünün. Yoğun bir iş günü, beklenmeyen aile sorumluluğu veya enerji düşüklüğü olduğunda hedefin en küçük uygulanabilir adımı ne olabilir? Bir saatlik çalışma yapılamadığında on dakikalık hazırlık yapmak, sürekliliği koruyan alternatif bir davranış olabilir.
Haftalık değerlendirme soruları
- Bu hafta hangi adımı tamamladım?
- İlerlemeyi ne kolaylaştırdı?
- Hangi engel tekrarlandı?
- Planın hangi kısmı gerçekçi değildi?
- Gelecek haftanın en önemli tek adımı nedir?
Değerlendirmenin amacı kendinizi yargılamak değil, plan hakkında veri toplamaktır. Sürekli ertelenen bir adım motivasyon eksikliğinden kaynaklanabileceği gibi görevin belirsiz, fazla büyük veya yanlış zamanda planlanmış olmasından da kaynaklanabilir.
Aynı anda kaç hedef?
Çok sayıda hedef seçmek başlangıçta hareket hissi yaratabilir, ancak zaman ve dikkat sınırlıdır. Öncelikli bir veya iki hedef seçip diğerlerini “daha sonra” listesinde tutmak, vazgeçmek değil sıralama yapmaktır. Yeni bir hedef eklerken hangi mevcut sorumluluğa daha az zaman ayıracağınızı da belirlemek gerekir.
Yaşam koçluğu, hedefleri netleştirme ve kararlaştırılan adımları değerlendirme sürecinde düşünme alanı sunabilir. Kişinin yerine karar vermez, belirli bir sonuç vaat etmez ve psikoterapi ya da ruh sağlığı hizmeti yerine geçmez. İyi bir eylem planının temel ölçütü kusursuz görünmesi değil, gerçek hayat içinde yeniden düzenlenebilmesidir.
Manavgat'ta kişisel hedeflerinizi yapılandırılmış bir görüşme alanında ele almak için yaşam koçluğu hizmetini inceleyebilir, çalışma kapsamını öğrenmek için iletişime geçebilirsiniz.
